Ostatnimi dniami, segreguj\u0105c kolekcj\u0119 e-book\u00f3w, zacz\u0105\u0142em zastanawia\u0107 si\u0119 nad pytaniem: Kt\u00f3rego z autor\u00f3w moich ulubionych gatunk\u00f3w literackich (tj. since-fiction i fantasy) ceni\u0119 najbardziej?<\/p>\n
Z mety odpadli \u201emistrzowie jednego cyklu\u201d – tacy jak Terry Pratchett. Jego opowie\u015bci o \u015awiecie Dysku s\u0105 oczywi\u015bcie \u015bwietnie napisane i zaskakuj\u0105 zabawnymi rozwi\u0105zaniami, jednak autor nie wyszed\u0142 w tw\u00f3rczo\u015bci (przynajmniej tej z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142em okazj\u0119 si\u0119 zetkn\u0105\u0107) poza jedn\u0105 konwencj\u0119. Inni \u201ecykliczni\u201d autorzy podobnie. Cho\u0107 bardzo lubi\u0119 takie serie jak \u201eCzarna Kompania\u201d Glena Cooka, czy \u201e\u017bywostatki\u201d Robina Hobba, to brakuje mi w nich niespodzianek. Pi\u0119\u0107 tom\u00f3w o tym samym nie zaskakuje i na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 nie wychodzi poza granice wyobra\u017ani (przynajmniej mojej).<\/p>\n
Du\u017co lepiej w tej materii wypada w moim subiektywnej opinii jedna z wielkich dam fantastyki – Pani Andre Norton. Np. w cyklu \u201e\u015awiat Czarownic\u201d potrafi\u0142a skonfrontowa\u0107 ze sob\u0105 a\u017c trzy \u015bwiaty: dwa zaawansowane technologicznie i jeden klasyczny \u015bwiat fantasy tj. z czarami, magicznymi stworami itp. Spektrum wyobra\u017ani tej autorki jest zreszt\u0105 niesamowite, bo nie do\u015b\u0107, \u017ce ogarnia te szablonowe i te nieszablonowe dziedziny fantasy, to wcale nie stroni od SF. Cho\u0107 pisze zbyt cukierkowo…<\/p>\n
M\u00f3g\u0142bym tak wybrzydza\u0107 na wielu znanych mi pisarzy, ale w ko\u0144cu pytanie brzmia\u0142o \u201ekt\u00f3rego z autor\u00f3w najbardziej ceni\u0119\u201d, a nie \u201ew kt\u00f3rym czego nie lubi\u0119\u201d. I w ten spos\u00f3b doszli\u015bmy do \u015bcis\u0142ego fina\u0142u, a tu na podium staneli: Henry Kuttner, nieco wy\u017cej Arthur C. Clark, a na samym szczycie… Roger Zelazny.<\/p>\n
Co do Kuttnera, to przyznam bez bicia \u2013 sam nie wiem dlaczego tak lubi\u0119 jego utwory. Wzbudzi\u0142 moj\u0105 sympati\u0119 \u201eKrain\u0105 Mroku\u201d i tak ju\u017c zosta\u0142o.<\/p>\n
Arthur C. Clark \u2013 prawdziwy wizjoner, kt\u00f3ry wyprzedza\u0142 swoje czasy o co najmniej wiek. Zawsze o krok przed poznanym i dalsze t\u0142umaczenia s\u0105 zb\u0119dne.<\/p>\n
Natomiast Zelazny… Tak, wiem \u2013 nie jest literackim geniuszem i po prostu: jest ceniony bez fajerwerk\u00f3w. Ale, jak powiedzia\u0142 Kobuszewski, graj\u0105cy przedsi\u0119biorc\u0119 naftowego w filmie \u201eLata 20, lata 30\u201d – \u201eGeniusze niech pracuj\u0105 dla konkurencji, mnie wystarczy fachowiec\u201d<\/i>.
\nR. Zelazny to po prostu prawdziwy rzemiecha, kt\u00f3remu niecz\u0119sto zdarza\u0142o si\u0119 odwali\u0107 lip\u0119. Lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jego tw\u00f3rczo\u015bci stanowi\u0105 rzeczy napisane sp\u00f3jnie i na podstawie oryginalnych, niemal zawsze \u015bwie\u017cych pomys\u0142\u00f3w. Takie powie\u015bci jak \u201eStwory \u015awiat\u0142a i Ciemno\u015bci\u201d, \u201eUmrze\u0107 w Italbarze\u201d czy \u201ePa\u0144 \u015awiat\u0142a\u201d, popychaj\u0105 moj\u0105 wyobra\u017ani\u0119 w kierunkach, kt\u00f3rych istnienia nawet nie podejrzewa\u0142em.<\/p>\n
No tak. Ale to, \u017ce za og\u00f3\u0142 tw\u00f3rczo\u015bci najbardziej ceni\u0119 w\u0142a\u015bnie Rogera Zelaznego wcale nie oznacza, \u017ce jest on autorem najbardziej cenionej przeze mnie powie\u015bci. To miejsce od wielu ju\u017c lat okupuje \u201eFiasko\u201d Stanis\u0142awa Lema. Gdzie\u015b czyta\u0142em, \u017ce \u201eFiasko\u201d by\u0142o ostatnim utworem SF Lema i stanowi\u0142o jego swoiste po\u017cegnanie z tym gatunkiem. Je\u017celi tak, to po\u017cegna\u0142 si\u0119 w wielkim stylu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ostatnimi dniami, segreguj\u0105c kolekcj\u0119 e-book\u00f3w, zacz\u0105\u0142em zastanawia\u0107 si\u0119 nad pytaniem: Kt\u00f3rego z autor\u00f3w moich ulubionych gatunk\u00f3w literackich (tj. since-fiction i fantasy) ceni\u0119 najbardziej? Z mety odpadli \u201emistrzowie jednego cyklu\u201d – tacy jak Terry Pratchett. Jego opowie\u015bci o \u015awiecie Dysku s\u0105 oczywi\u015bcie \u015bwietnie napisane i zaskakuj\u0105 zabawnymi rozwi\u0105zaniami, jednak autor nie wyszed\u0142 w tw\u00f3rczo\u015bci (przynajmniej tej […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[313,62],"class_list":["post-3530","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rozne","tag-literatura","tag-sf"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.kosmala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.kosmala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.kosmala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kosmala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kosmala.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3530"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.kosmala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3533,"href":"http:\/\/www.kosmala.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3530\/revisions\/3533"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.kosmala.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kosmala.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.kosmala.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}